bhavAnIstuti

tIvrachaNDikAstotram: तीव्रचण्डिकास्तोत्रम्

tIvrachaNDikAstotram: तीव्रचण्डिकास्तोत्रम् अथवा श्रीमार्कण्डेयपुराणोक्त चण्डिकास्तोत्रम् । ॥ ध्यानम् ॥ चामुण्डा प्रेतगा विकृता चाऽहि भूषणादंष्ट्रालि क्षीणदेहा च गर्ताक्षी कामरूपिणी ।दिग्बाहुः क्षामकुक्षि मुशलं चक्रचामरेअङ्कुशं विभ्रती खड्गं दक्श्ःइणे चाथ वामके ॥ खेटं पाशं धनुर्दण्डं कुठारं चापि बिभ्रती या देवी खड्गहस्ता सकलजनपदव्यापिनी विश्वदुर्गाश्यामाङ्गी शुक्लपाशा द्विजगणगणिता ब्रह्मदेहार्थवासा । var शुक्लनासा द्विजगणनमिताज्ञानानां साधयन्ती यतिगिरिगमनज्ञान दिव्य प्रबोधा var साधयित्रीसा देवी दिव्यमूर्तिः प्रदहतु दुरितं चण्डमुण्डा प्रचण्डा ॥ १॥ ॐ ह्रां ह्रीं ह्रूं चर्ममुण्डे शवगमनहते भीषणे भीमवक्त्रेक्रां क्रीं क्रूं क्रोधमूर्तिर्भिः कृतस्तवमुखे रौद्रदंष्ट्राङ्कराले । var क्रोधमूर्ति विकृत कुचमुखेकं कं कं कालरात्रिः भ्रमसि जगदिदं भक्षयन्ती ग्रसन्ती var कालधारीहूङ्कारोच्चारयन्ती प्रदहतु दुरितं चण्डमुण्डा प्रचण्डा ॥ २॥ ॐ ह्रां ह्रीं ह्रूं रुद्ररूपे त्रिभुवननमिते पाशहस्ते त्रिनीत्रेरां रीं रूं रङ्गरङ्गे किलिकिलितरवे शूलहस्ते प्रचण्डे ।लां लीं लूं लम्बजिह्वे हसति कहकहाशुद्ध घोराट्टहासैःकं काली कालरात्रिः प्रदहतु दुरितं चण्डमुण्डा प्रचण्डा ॥ ३॥ ॐ घ्रां घ्रीं घ्रूं घोररूपे घघघघ घटितैर्घर्घुरारावघोरेनिर्मांसी शुष्कजङ्घे पिबतु नरवसा धूम्रधूम्रायमाने ।ॐ द्रां द्रीं द्रूं द्रावयन्ती सकलभुवि तथा यक्षगन्धर्वनागैः var तलेक्षां क्षीं क्षूं क्षोभयन्ती प्रदहतु दुरितं चण्डमुण्डा प्रचण्डा ॥ ४॥ ॐ भ्रां भ्रीं भ्रूं चण्डवर्गे हरिहरनमिते रुद्रमूर्तिश्च कीर्तिः var ज्रां ज्रीं ज्रूंचन्द्रादित्यौ च कर्णौ जडमकुटशिरोवेष्टितां केतुमाला ।स्रक्सर्वौ चोरगेन्द्रौ शशिकिरणनिभा तारको हार कण्ठेसा देवी दिव्यमूर्तिः प्रदहतु दुरितं चण्डमुण्डा प्रचण्डा ॥ ५॥ ॐ खं खं खं गवस्ते वरकनकनिभे सूर्यकान्ति स्वतेजः var खड्गहस्तेविद्युज्ज्वालावलीनां नवनिशितमहाकृत्तिका दक्षिणेन ।वामे हस्ते कपालं वरविमलसुरापूरितं धारयन्तीसा देवी दिव्यमूर्तिः प्रदहतु दुरितं चण्डमुण्डा प्रचण्डा ॥ ६॥ ॐ हुं हुं हुं फट् कालरात्रिः उरु (रु रु) सुरमथिनी धूम्रमारी कुमारीह्रां ह्रीं ह्रूं हत्तिशोरौक्षपितिकिलिकिला शब्द अट्टाट्टहासे ।हा हा भूत प्रभूते किलिकिलितमुखा कीलयन्ती ग्रसन्ती var प्रसूतेहूङ्कारोच्चारयन्ती प्रदहतु दुरितं चण्डमुण्डा प्रचण्डा ॥ ७॥ ॐ भृङ्गी कालीकपाली परिजनसहिते चण्डिचामुण्डनित्यारों रों रोङ्कारनित्ये शशिकरधवले कालकूटे दुरन्ते ।ह्रुं ह्रुं ह्रुङ्कारकारी सुरगणनमिते कालकारी विकारीत्र्यैलोक्यं वश्यकारी प्रदहतु दुरितं चण्डमुण्डा प्रचण्डा ॥ ८॥ ॐ वन्दे दण्डप्रचण्डा डमरुमणिमारणष्टोपटङ्कारघण्टैनृत्यन्ती याट्टपातैः रटपट विभवैर्निर्मला मन्त्रमाला । var हासैःशुष्के कुक्षे वहन्ती खरखरितसखा चार्चिनी प्रेतमाला var शुष्कौ कुक्षौउच्चैशैत्याट्टहासैः घरुघरितरवा त्वं चण्डमुण्डा प्रचण्डा ॥ ९॥ ॐ त्वं ब्राह्मी त्वं च रौद्री त्वं सच शिकगमना त्वं च देवी कुमारीत्वं चक्रे चक्रहस्ता घरुघरितरवा त्वं वराहस्वरूपा ।रौद्रे त्वं चर्ममुण्डा सकलभुवितले संस्थिते सर्वमार्गेपाताले शैलश‍ृङ्गे हरिहरनमिते देवी चण्डी नमस्ते ॥ १०॥ नमस्ते नमस्ते नमः ॐ रक्षत्वं मुङ्डधारी गिरिगुहविहरे निर्झरे पर्वते वासङ्ग्रामे शत्रुमध्ये विशविशभविते सङ्कटे कुत्सिते वा ।व्याघ्रे चौरे च सर्वेप्युः दधिभुवितले तथा वह्निमध्ये दुर्गेरक्षेत्वां दिव्यमूर्तिः प्रदहतु दुरितं चण्डमुण्डा प्रचण्डा ॥ ११॥ इत्येवं बीजमन्त्रैः स्तवनमति शिवं पातकं व्याधिनाशंप्रत्यक्षं दिव्यरूपं ग्रहगणमथनं मर्दनं शाकिनीनाम् ।इत्येवं वेगवेगं सकलभयहरं मन्त्रमूर्तिश्च नित्यं var मन्त्रशक्तिश्च मन्त्राणां स्तोत्रकं यः पठति स लभतौ प्रार्थितां मन्त्रसिद्धिम् ॥ १२॥ ॐ नमश्चण्डिकायै नमश्चण्डिकायै नमश्चण्डिकायै ।॥ श्रीरागमालिकाकृते तीव्रचण्डिकास्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥ ॥ श्रीमार्कण्डेयपुराणोक्त चण्डिकास्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥

tIvrachaNDikAstotram: तीव्रचण्डिकास्तोत्रम् Read More »

Vrat Tyohar List

September 2025 Vrat Tyohar List: ये है सितंबर के व्रत की लिस्ट, जानिए कब से शुरू हो रहे हैं शारदीय नवरात्र ?

September 2025 Vrat Tyohar List: सितंबर के महीने में त्योहारों की भरमार है, इसी महीने में शारदीय नवरात्र भी है तो वहीं ये महीना इस बार चंद्र ग्रहण और सूर्य ग्रहण दोनों का गवाह बनेगा। यहां हम लाए हैं सितंबर माह के व्रत-त्योहारों की लिस्ट, जिसे देखकर आप अपने पूरी महीने की प्लानिंग कर सकते हैं। कालाष्टमी प्रत्येक माह के कृष्ण पक्ष की अष्टमी तिथि को आने वाला एक हिंदू त्यौहार है जोकि भगवान शिव के ही एक रौद्र रूप भगवान भैरव को समर्पित है। प्रत्येक माह में आने के कारण यह त्यौहार एक वर्ष में कुल 12 बार, तथा अधिक मास की स्थिति में 13 बार मनाया जाता है। काल भैरव को पूजे जाने के कारण इसे काल भैरव अष्टमी अथवा भैरव अष्टमी भी कहा जाता है। September 2025 Vrat Tyohar List: सितंबर माह के व्रत-त्योहारों की लिस्ट 3 सितंबर: परिवर्तिनी एकादशी, डोल ग्यारस, जलझूलनी एकादशी 4 सितंबर: वामन जयंती, भुवनेश्वरी जयंती, कल्की द्वादशी 5 सितंबर: शुक्र प्रदोष व्रत, ओणम 6 सितंबर: गणेश विसर्जन, अनन्त चतुर्दशी 7 सितंबर: भाद्रपद पूर्णिमा व्रत, साल का दूसरा चंद्र ग्रहण, 8 सितंबर से 21 सितंबर तक: पितृपक्ष का प्रारंभ, आश्विन माह का प्रारंभ जीवित्पुत्रिका या जितिया व्रत, कालाष्टमी व्रत (September 2025 Vrat Tyohar List) 10 सितंबर:संकष्टी चतुर्थी 14 सितंबर: महालक्ष्मी व्रत समापन, जीवित्पुत्रिका या जितिया व्रत, कालाष्टमी व्रत 17 सितंबर: इंदिरा एकादशी, विश्वकर्मा पूजा, एकादशी श्राद्ध, कन्या संक्रांति 19 सितंबर: शुक्र प्रदोष व्रत, मासिक शिवरात्रि, त्रयोदशी श्राद्ध 21 सितंबर : सर्वपितृ अमावस्या, आश्विन अमावस्या 22 सितंबर: शारदीय नवरात्रि प्रारंभ, कलश स्थापना, महाराजा अग्रसेन जयंती 23 सितंबर: चन्द्र दर्शन 25 सितंबर: विनायक चतुर्थी 26 सितंबर : उपांग ललिता व्रत 27 सितंबर: स्कंद षष्ठी 30 सितंबर: दुर्गा अष्टमी, महा अष्टमी, संधि पूजा, मासिक दुर्गाष्टमी पितृपक्ष (September 2025 Vrat Tyohar List) Vrat Tyohar List पितृपक्ष हिंदू धर्म का एक अत्यंत महत्वपूर्ण पाठ है, इसे श्राद्ध पक्ष भी कहा जाता है। यह काल श्राद्ध, तर्पण और पितरों को अर्पण करने के लिए समर्पित होता है। माना जाता है कि इस समय पितृ लोक के द्वार खुल जाते हैं Vrat Tyohar List और हमारे पूर्वज धरती पर अपने वंशजों के श्राद्ध को ग्रहण करने आते हैं। पितरों की आत्मा की शांति और मोक्ष की प्राप्ति के लिए इस काल का विशेष महत्व है। इस बार श्राद्ध के दिन 8 सितंबर से 21 सितंबर तक रहेंगे। पितृपक्ष में किए जाने वाले प्रमुख कार्य तिल, कुश और जल से तर्पण करना। पिंडदान और श्राद्ध विधि के अनुसार ब्राह्मण भोजन कराना। गाय, कुत्ते, कौवे और जरूरतमंदों को भोजन कराना। गीता पाठ, विष्णु सहस्रनाम, और पवित्र नदी में स्नान। शारदीय नवरात्र (September 2025 Vrat Tyohar List) हिंदू धर्म में नवरात्रि का विशेष महत्व है। साल में चार नवरात्रि आते हैं – चैत्र, आषाढ़, आश्विन (शारदीय) और माघ। इनमें से शारदीय नवरात्रि को सबसे प्रमुख और व्यापक रूप से मनाया जाता है। यह उत्सव आश्विन मास के शुक्ल पक्ष की प्रतिपदा तिथि से शुरू होकर नौ दिनों तक चलता है और विजयादशमी के दिन इसका समापन होता है। शारदीय नवरात्रि को दुर्गा पूजा और दशहरा पर्व से भी जोड़ा जाता है। इस बार आदिशक्ति के पावन दिन 22 सितंबर से 2 अक्टूबर तक रहेंगे।

September 2025 Vrat Tyohar List: ये है सितंबर के व्रत की लिस्ट, जानिए कब से शुरू हो रहे हैं शारदीय नवरात्र ? Read More »

bhavAnIstuti

Shri Navadurga Vandanam Prayer to Goddess Sri NavaDurga:श्रीनवदुर्गावन्दनम्

Shri Navadurga Vandanam Prayer to Goddess Sri NavaDurga:श्रीनवदुर्गावन्दनम् जगद्-वन्द्या नवदुर्गा देव्यः सुदिव्य-मातरः । आद्यं नुमः शैलपुत्रीं द्वितीयं ब्रह्मचारिणीम् ॥ १॥ चन्द्रघण्टां तृतीयं च कुष्माण्डां चतुर्थं तथा । पञ्चमं स्कन्दमातरं षष्ठं कात्यायनीं नुमः ॥ २॥ कालरात्रिं सप्तमं च महागौरीं नुमोऽष्टमम् । नवमं सिद्धिदात्रीं च सुभक्त्या प्रणता वयम् ॥ ३॥ प्रयच्छन्तु शुभं देव्यः सम्पदां चानुकम्पया । यातु दुर्भावनास्माकं भातु चाध्यात्मिकं बलम् ॥ ४॥ तमो विनश्यतु चित्ते दत्त मोदं हे मातरः ! युष्माकं चरणाम्बुजे सप्रणामं भजामहे ॥ ५॥ आदिशक्ते ! भक्तप्रिये ! देवि दुर्गे ! नमो नमः । एकमेव स्वरूपं ते नवधा परिकीर्त्तितम् ॥ ६॥ शम्भोरर्द्धाङ्गिनी त्वं वै मङ्गला सिद्धिदायिनी । प्रसादैस्ते श्रीसमृद्धिः सुखं शान्तिः प्रवर्द्धताम् ॥ ७॥ क्षमस्व नः सर्वदोषं दुष्टदैत्य-निपातिनि ! तव स्नेह-दृष्टिपातः कष्टं हरतु सर्वदा ॥ ८॥ यातु नाशं पापताप-दुःखशोक-रुजादिकम् । महायुधे ! महामाये ! स्वस्तिं देहि नमोस्स्तु ते ॥ ९॥ नवदुर्गा-वन्दनेयं महादेव्या मुदावहा । कल्याणं तनुतां लोके हरतां कलि-कल्मषम् ॥ १०॥ — रचयिता : हरेकृष्ण-मेहेरः

Shri Navadurga Vandanam Prayer to Goddess Sri NavaDurga:श्रीनवदुर्गावन्दनम् Read More »

bhavAnIstuti

Devi kavacha: देवीकवचम्

devI kavacha: देवीकवचम् ॥ अथ देव्याः कवचम् ॥ ॐ अस्य श्री चण्डीकवचस्य ॥ ब्रह्मा ऋषिः । अनुष्टुप् छन्दः । चामुण्डा देवता । अङ्गन्यासोक्तमातरो बीजम् । दिग्बन्ध देवतास्तत्त्वम् । श्रीजगदम्बाप्रीत्यर्थे सप्तशती पाठाङ्गत्वेन जपे विनियोगः ॥ ॥ ॐ नमश्चण्डिकायै ॥ मार्कण्डेय उवाच । ॐ यद्गुह्यं परमं लोके सर्वरक्षाकरं नृणाम् । यन्न कस्यचिदाख्यातं तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १॥ ब्रह्मोवाच । अस्ति गुह्यतमं विप्र सर्वभूतोपकारकम् । देव्यास्तु कवचं पुण्यं तच्छृणुष्व महामुने ॥ २॥ प्रथमं शैलपुत्री च द्वितीयं ब्रह्मचारिणी । तृतीयं चन्द्रघण्टेति कूष्माण्डेति चतुर्थकम् ॥ ३॥ पञ्चमं स्कन्दमातेति षष्ठं कात्यायनीति च । सप्तमं कालरात्रीति महागौरीति चाष्टमम् ॥ ४॥ नवमं सिद्धिदात्री च नवदुर्गाः प्रकीर्तिताः । उक्तान्येतानि नामानि ब्रह्मणैव महात्मना ॥ ५॥ अग्निना दह्यमानस्तु शत्रुमध्ये गतो रणे । विषमे दुर्गमे चैव भयार्त्ताः शरणं गताः ॥ ६॥ न तेषां जायते किंचिदशुभं रणसंकटे । नापदं तस्य पश्यामि शोकदुःखभयं न हि ॥ ७॥ यैस्तु भक्त्या स्मृता नूनं तेषां वृद्धिः प्रजायते । ये त्वां स्मरन्ति देवेशि रक्षसे तान्न संशयः ॥ ८॥ प्रेतसंस्था तु चामुण्डा वाराही महिषासना । ऐन्द्री गजसमारूढा वैष्णवी गरुडासना ॥ ९॥ माहेश्वरी वृषारूढा कौमारी शिखिवाहना । लक्ष्मीः पद्मासना देवी पद्महस्ता हरिप्रिया ॥ १०॥ श्वेतरूपधरा देवी ईश्वरी वृषवाहना । ब्राह्मी हंससमारूढा सर्वाभरणभूषिता ॥ ११॥ इत्येता मातरः सर्वाः सर्वयोगसमन्विताः । नानाभरणशोभाढ्या नानारत्नोपशोभिताः ॥ १२॥ दृश्यन्ते रथमारूढा देव्यः क्रोधसमाकुलाः । शङ्खं चक्रं गदां शक्तिं हलं च मुसलायुधम् ॥ १३॥ खेटकं तोमरं चैव परशुं पाशमेव च । कुन्तायुधं त्रिशूलं च शार्ङ्गमायुधमुत्तमम् ॥ १४॥ दैत्यानां देहनाशाय भक्तानामभयाय च । धारयन्त्यायुधानीत्थं देवानां च हिताय वै ॥ १५॥ नमस्तेऽस्तु महारौद्रे महाघोरपराक्रमे । महाबले महोत्साहे महाभयविनाशिनि ॥ १६॥ त्राहि मां देवि दुष्प्रेक्ष्ये शत्रूणां भयवर्द्धिनि । प्राच्यां रक्षतु मामैन्द्री आग्नेय्यामग्निदेवता ॥ १७॥ दक्षिणेऽवतु वाराही नैरृत्यां खड्गधारिणी । प्रतीच्यां वारुणी रक्षेद्वायव्यां मृगवाहिनी ॥ १८॥ उदीच्यां पातु कौमारी ऐशान्यां शूलधारिणी । ऊर्ध्वं ब्रह्माणि मे रक्षेदधस्ताद्वैष्णवी तथा ॥ १९॥ एवं दश दिशो रक्षेच्चामुण्डा शववाहना । जया मे चाग्रतः पातु विजया पातु पृष्ठतः ॥ २०॥ अजिता वामपार्श्वे तु दक्षिणे चापराजिता । शिखामुद्योतिनी रक्षेदुमा मूर्ध्नि व्यवस्थिता ॥ २१॥ मालाधरी ललाटे च भ्रुवौ रक्षेद्यशस्विनी । त्रिनेत्रा च भ्रुवोर्मध्ये यमघण्टा च नासिके ॥ २२॥ शङ्खिनी चक्षुषोर्मध्ये श्रोत्रयोर्द्वारवासिनी । कपोलौ कालिका रक्षेत्कर्णमूले तु शाङ्करी ॥ २३॥ नासिकायां सुगन्धा च उत्तरोष्ठे च चर्चिका । अधरे चामृतकला जिह्वायां च सरस्वती ॥ २४॥ दन्तान् रक्षतु कौमारी कण्ठदेशे तु चण्डिका । घण्टिकां चित्रघण्टा च महामाया च तालुके ॥ २५॥ कामाक्षी चिबुकं रक्षेद्वाचं मे सर्वमङ्गला । ग्रीवायां भद्रकाली च पृष्ठवंशे धनुर्धरी ॥ २६॥ नीलग्रीवा बहिःकण्ठे नलिकां नलकूबरी । स्कन्धयोः खड्गिनी रक्षेद्बाहू मे वज्रधारिणी ॥ २७॥ हस्तयोर्दण्डिनी रक्षेदम्बिका चाङ्गुलीषु च । नखाञ्छूलेश्वरी रक्षेत्कुक्षौ रक्षेत्कुलेश्वरी ॥ २८॥ स्तनौ रक्षेन्महादेवी मनःशोकविनाशिनी । हृदये ललिता देवी उदरे शूलधारिणी ॥ २९॥ नाभौ च कामिनी रक्षेद्गुह्यं गुह्येश्वरी तथा । पूतना कामिका मेढ्रं गुदे महिषवाहिनी ॥ ३०॥ कट्यां भगवती रक्षेज्जानुनी विन्ध्यवासिनी । जङ्घे महाबला रक्षेत्सर्वकामप्रदायिनी ॥ ३१॥ गुल्फयोर्नारसिंही च पादपृष्ठे तु तैजसी । पादाङ्गुलीषु श्री रक्षेत्पादाधस्तलवासिनी ॥ ३२॥ नखान् दंष्ट्राकराली च केशांश्चैवोर्ध्वकेशिनी । रोमकूपेषु कौबेरी त्वचं वागीश्वरी तथा ॥ ३३॥ रक्तमज्जावसामांसान्यस्थिमेदांसि पार्वती । अन्त्राणि कालरात्रिश्च पित्तं च मुकुटेश्वरी ॥ ३४॥ पद्मावती पद्मकोशे कफे चूडामणिस्तथा । ज्वालामुखी नखज्वालामभेद्या सर्वसन्धिषु ॥ ३५॥ शुक्रं ब्रह्माणि मे रक्षेच्छायां छत्रेश्वरी तथा । अहंकारं मनो बुद्धिं रक्षेन्मे धर्मधारिणी ॥ ३६॥ प्राणापानौ तथा व्यानमुदानं च समानकम् । वज्रहस्ता च मे रक्षेत्प्राणं कल्याणशोभना ॥ ३७॥ रसे रूपे च गन्धे च शब्दे स्पर्शे च योगिनी । सत्त्वं रजस्तमश्चैव रक्षेन्नारायणी सदा ॥ ३८॥ आयू रक्षतु वाराही धर्मं रक्षतु वैष्णवी । यशः कीर्तिं च लक्ष्मीं च धनं विद्यां च चक्रिणी ॥ ३९॥ गोत्रमिन्द्राणि मे रक्षेत्पशून्मे रक्ष चण्डिके । पुत्रान् रक्षेन्महालक्ष्मीर्भार्यां रक्षतु भैरवी ॥ ४०॥ पन्थानं सुपथा रक्षेन्मार्गं क्षेमकरी तथा । राजद्वारे महालक्ष्मीर्विजया सर्वतः स्थिता ॥ ४१॥ रक्षाहीनं तु यत्स्थानं वर्जितं कवचेन तु । तत्सर्वं रक्ष मे देवि जयन्ती पापनाशिनी ॥ ४२॥ पदमेकं न गच्छेत्तु यदीच्छेच्छुभमात्मनः । कवचेनावृतो नित्यं यत्र यत्रैव गच्छति ॥ ४३॥ तत्र तत्रार्थलाभश्च विजयः सार्वकामिकः । यं यं चिन्तयते कामं तं तं प्राप्नोति निश्चितम् । परमैश्वर्यमतुलं प्राप्स्यते भूतले पुमान् ॥ ४४॥ निर्भयो जायते मर्त्यः संग्रामेष्वपराजितः । त्रैलोक्ये तु भवेत्पूज्यः कवचेनावृतः पुमान् ॥ ४५॥ इदं तु देव्याः कवचं देवानामपि दुर्लभम् । यः पठेत्प्रयतो नित्यं त्रिसन्ध्यं श्रद्धयान्वितः ॥ ४६॥ दैवी कला भवेत्तस्य त्रैलोक्येष्वपराजितः । जीवेद्वर्षशतं साग्रमपमृत्युविवर्जितः ॥ ४७॥ नश्यन्ति व्याधयः सर्वे लूताविस्फोटकादयः । स्थावरं जङ्गमं चैव कृत्रिमं चापि यद्विषम् ॥ ४८॥ अभिचाराणि सर्वाणि मन्त्रयन्त्राणि भूतले । भूचराः खेचराश्चैव जलजाश्चौपदेशिकाः ॥ ४९॥ सहजा कुलजा माला डाकिनी शाकिनी तथा । अन्तरिक्षचरा घोरा डाकिन्यश्च महाबलाः ॥ ५०॥ ग्रहभूतपिशाचाश्च यक्षगन्धर्वराक्षसाः । ब्रह्मराक्षसवेतालाः कुष्माण्डा भैरवादयः ॥ ५१॥ नश्यन्ति दर्शनात्तस्य कवचे हृदि संस्थिते । मानोन्नतिर्भवेद्राज्ञस्तेजोवृद्धिकरं परम् ॥ ५२॥ यशसा वर्धते सोऽपि कीर्तिमण्डितभूतले । जपेत्सप्तशतीं चण्डीं कृत्वा तु कवचं पुरा ॥ ५३॥ यावद्भूमण्डलं धत्ते सशैलवनकाननम् । तावत्तिष्ठति मेदिन्यां सन्ततिः पुत्रपौत्रिकी ॥ ५४॥ देहान्ते परमं स्थानं यत्सुरैरपि दुर्लभम् । प्राप्नोति पुरुषो नित्यं महामाया प्रसादतः ॥ ५५॥ लभते परमं रूपं शिवेन सह मोदते ॥ ॐ ॥ ५६॥

Devi kavacha: देवीकवचम् Read More »

bhavAnIstuti

durgAstutiH Essence of devI mAhAtmya kathA: दुर्गास्तुती देवीमाहात्म्यकथसाररूपा

durgAstutiH Essence of devI mAhAtmya kathA: दुर्गास्तुती देवीमाहात्म्यकथसाररूपा कल्पान्ते मधुकैटभासुरपराभूतस्य धातुः स्तवैःप्रीता पङ्कजलोचनस्य नयनान्निर्गत्य निद्रामयी ।तौ युद्धे परिमोह्य घातितवती तेनैव विश्वेश्वरीरोद्धुं घोरकृतान्तसैन्यमिह मे दुर्गैव दुर्गायताम् ॥ १॥ Being pleased by the praises sung by Brahma who was troubledby the asuras Madhu and Kaitabha at the end of a kalpa, She,the supreme Devi, supporter of the worlds, emerged out ofMahaVishnu’s eyes, who was in mystic slumber. Deluded byMahamaya, the evil asuras, Madhu and Kaitabha, were then slayedby MahaVishnu. Let Goddess Durga become a fort for me to stopthe terrible army of kRitAnta, the god of death. त्रैलोक्ये महिषासुरप्रमथिते सम्भूय संचिन्ततांदेवानामपि सा विनिर्मितवपुस्तैर्दत्तभूषायुधा ।उच्चैर्नादयुतैर्महासुरबलैरारब्धयुद्धोत्सवारोद्धुं घोरकृतान्तसैन्यमिह मे दुर्गैव दुर्गायताम् ॥ २॥ When Mahishasura was creating havoc in all the three worlds,the devas got together and requested Brahma, Siva and Vishnufor help. Then Goddess Durga was created and weapons were givenby them. Let Goddess Durga, whose battle attire is accompaniedby the loud cries of the devas, become a fort for me to stopthe terrible army of kRitAnta, the god of death. निःश्वासप्रभवैश्च भूतनिवहैर्विध्वस्तदैत्योत्कराहत्वा चिक्षुरमुत्क्षपय्य समरे सिंहेन तं चामरम् ।आशूदग्रकरालबाष्कलबिडालादीनरीन् क्षिण्वतीरोद्धुं घोरकृतान्तसैन्यमिह मे दुर्गैव दुर्गायताम् ॥ ३॥ The sighs heaved by the Goddess turned into battallions andwith them she killed the army of asuras. Then She killedChikShura, the general of the asura army. Her lion jumped onChamara, another able member of the asuras and killed him in abattle. Within moments She also destroyed the enemies udagra,karAla, bAShkala, biDAla and others. Let Goddess Durga becomea fort for me to stop the terrible army of kRitAnta, the godof death. प्राप्तं क्षोभितविश्वमाशु महिषं संनाशयन्ती ततःसिंहीभूतमथो नराकृतिमिभाकारं लुलायाकृतिम् ।आक्राम्याङ्घ्रितलेन निर्गतममुं भूयोऽसिना छिन्दतीरोद्धुं घोरकृतान्तसैन्यमिह मे दुर्गैव दुर्गायताम् ॥ ४॥ When Mahisha who shook the entire world approached the Devi,She destroyed him. But, he then took the form of a lion, thencame in the form of man, elephant and back to his original form.She then attacked him with her foot and cut him up with Hersword. Let Goddess Durga become a fort for me to stop theterrible army of kRitAnta, the god of death. निःशेषामरशक्तिरूपिणि शिवे माये महाविक्रमेश्रीवागादिविभूतिरूपिणि रणे विद्युत्कृपानुग्रहे ।शूलाद्यैरपि पालयेति दिविजैर्नीतादिशन्ती वरंरोद्धुं घोरकृतान्तसैन्यमिह मे दुर्गैव दुर्गायताम् ॥ ५॥ ᳚You are the personification of the power of the entire host ofdevas, auspicious one, mAya – the consort of the parabrahman,brave one, in a battle You are the form of LakShmi, Sarasvati andother manifestations, yet, immediately like a lightning, You gracepeople due to compassion, protect us with trident and otherweapons᳚. Thus when the devas praised You, You gave them boons.Let that Goddess Durga become a fort for me to stop the terriblearmy of kRitAnta, the god of death. दृप्यच्छुम्भनिशुम्भविक्रमचिरक्लिष्टैः सुरेन्द्रैः स्तुतापार्वत्या वपुषोऽवतीर्य ललिताकारा हिमाद्रेस्तटे ।डोलाकेलिविमोहितत्रिभुवना सा चण्डमुण्डेक्षितारोद्धुं घोरकृतान्तसैन्यमिह मे दुर्गैव दुर्गायताम् ॥ ६॥ Praised by the devas who were suffering because of their defeatat the hands of the arrogant shumbha and nishumbha, a gentle formemerged out of pArvati at the slopes of Himalayas. Sportingly Sheattracted all the three worlds and was seen by chaNDa and muNDa.Let that Goddess Durga become a fort for me to stop the terriblearmy of kRitAnta, the god of death. चण्डावेदितरूपजातमदनस्तम्भेन शुम्भेन चद्राग् दूते प्रहिते नियुद्धविजयी भर्ता ममेत्यूचिषी ।युद्धेच्छुं किल धूम्रलोचनमथो सैन्यान्वितं धून्वतीरोद्धुं घोरकृतान्तसैन्यमिह मे दुर्गैव दुर्गायताम् ॥ ७॥ Being informed by chaNDa of the Devi’s beautiful form, shumbhabecame desirous of attaining her and immediately sent a messenger.She sent him back with the message that only the one who defeatsher in a battle can become her husband. Enraged by her answer,shumbha sent dhUmralochana, who wanted to fight. Devi destroyeddhUmralochana along with his army. Let that Goddess Durga becomea fort for me to stop the terrible army of kRitAnta, the god ofdeath. चण्डे मुण्डयते समेयुषि बलैः कालीमलीकान्तरात्सृष्ट्वा भक्षितसैन्यशस्त्रकुलया तौ घातयन्ती तया ।प्राप्ते शुम्भबले च केसरितुनः काली रवोद्धोषिनीरोद्धुं घोरकृतान्तसैन्यमिह मे दुर्गैव दुर्गायताम् ॥ ८॥ When chaNDa and muNDa came with their forces, She created kAlifrom her forehead. kAli then destroyed the army and its weaponsand then killed chaNDa and muNDa. Later when Shumba’s armyapproached, kAli expressed her anger by roaring aloud. Let thatGoddess Durga become a fort for me to stop the terrible army ofkRitAnta, the god of death. ब्रह्माण्डादिषु संगतासु शिवदूतीं च स्वशक्तिं तदासृष्ट्वा तत्प्रहितेन्दुमौलिवचसा दैत्यैः प्रवृत्ते रणे ।क्रुध्यन्मातृअणार्दितं रिपुबलं दृष्ट्वा प्रहृष्टाशयारोद्धुं घोरकृतान्तसैन्यमिह मे दुर्गैव दुर्गायताम् ॥ ९॥ Then shivadUtI (one who sent Siva as messenger) – her own powerwas created from combining the powers of all the devas of thebrahmANDa. Then She was called to battle by the asuras who wereincited by the words of shiva (lord with the moon on his head)who was sent by Her. She became delighted on seeing the armybeing attacked by the angry mothers – the manifestations ofthe devas’ powers. Let that Goddess Durga become a fort for meto stop the terrible army of kRitAnta, the god of death. प्राप्तं संयति रक्तबीजमसुरं मातृप्रहारोद्गल-द्रक्तोद्भूतभटौघपूर्णभुवनं भीतिप्रदं पश्यताम् ।काल्या तत्क्षणपीतनष्टरुधिरं शस्त्रोत्करौर्निघ्नतीरोद्धुं घोरकृतान्तसैन्यमिह मे दुर्गैव दुर्गायताम् ॥ १०॥ The devas next saw the asura raktabIja, who came to thebattlefield and who created fear by filling earth with warriors(of his kind) who sprung from his blood that oozed out of himwhen he was struck by the shaktis. Then as and when Devi attackedraktabIja, kAli drank his blood and ultimately he perished. Letthat Goddess Durga become a fort for me to stop the terriblearmy of kRitAnta, the god of death. घोरे शुम्भनिशुम्भयोरथ रणारम्भे निशुम्भासुरंखड्गाद्यैः कृतयुद्धमात्तपरशुं सम्मोह्य बाणोत्करैः ।शुम्भं शक्तिशरौघभीषणरणं शूलार्दितं तन्वतीरोद्धुं घोरकृतान्तसैन्यमिह मे दुर्गैव दुर्गायताम् ॥ ११॥ Next was the terrible battle with shumbha and nishumbha. nishumbawho fought with an axe and arrows was struck unconscious by Deviwith a sword. Then with the trident She struck shumbha who wasfighting ferociously with ‘shakti’ – indra’s weapon and witharrows. Let that Goddess Durga become a fort for me to stop theterrible army of kRitAnta, the god of death. भूयः प्राप्तनिशुम्भमुक्तमभितश्चक्रायुधं छिन्दतीखड्गच्छिन्नगदं सशूलमथ तं शूलेन भित्त्वोरसि ।वक्षोनिर्गतमन्यदस्य च वपुः खड्गेन निष्कृन्ततीरोद्धुं घोरकृतान्तसैन्यमिह मे दुर्गैव दुर्गायताम् ॥ १२॥ Again, nishumbha sent forth many chakras at the Devi which Shebroke. She broke his gada with Her sword and then tore his chestwith Her trident. Another form of his came from his chest andwas immediately killed by Devi with her sword. Let that

durgAstutiH Essence of devI mAhAtmya kathA: दुर्गास्तुती देवीमाहात्म्यकथसाररूपा Read More »

Pitru Paksha

Pitru Paksha 2025 Date: पितृ पक्ष जानें क्या करें और क्या न करें, ताकि पितर रहें प्रसन्न और घर में आए सुख-समृद्धि !

Pitru Paksha 2025: सनातन धर्म में पितृपक्ष का विशेष महत्व होता है। इसे श्राद्ध पक्ष भी कहा जाता है और यह अवधि हमारे पूर्वजों को समर्पित होती है। साल में ये 15 दिन पितरों के लिए होते हैं। मान्यता है कि इन दिनों हमारे पूर्वज पृथ्वी पर आते हैं और अपने परिवार को आशीर्वाद देते हैं। अयोध्या के ज्योतिष पंडित कल्कि राम बताते हैं कि Pitru Paksha पितृपक्ष में पितरों के निमित्त श्राद्ध करने से उन्हें मोक्ष की प्राप्ति होती है और वे खुश होकर अपने वंशज को आशीर्वाद भी देते हैं। अगर पितृपक्ष के दौरान कुछ बातों का ध्यान न रखा जाए, तो पूर्वज नाराज़ हो सकते हैं, जिससे घर में कई तरह की परेशानियां आ सकती हैं। ये परेशानियां शारीरिक, मानसिक और आर्थिक रूप से नज़र आ सकती हैं। आइए जानते हैं Pitru Paksha पितृ पक्ष 2025 कब से शुरू हो रहा है, क्या करना चाहिए और किन गलतियों से बचना चाहिए। पितृ पक्ष 2025 कब से शुरू हो रहा है?(When does Pitru Paksha 2025 start) Pitru Paksha: हिंदू पंचांग के अनुसार, इस वर्ष पितृपक्ष की शुरुआत भाद्रपद माह की पूर्णिमा तिथि को हो रही है। 7 सितंबर को रात 1:41 बजे पूर्णिमा तिथि का आरंभ होगा और इसका समापन 21 सितंबर को अमावस्या तिथि के दिन होगा। यह भाद्रपद माह की पूर्णिमा तिथि से लेकर आश्विन माह की अमावस्या तिथि तक चलता है। पितृ पक्ष में क्या करना चाहिए? (Pitru Paksha mein kya karna chahiye) पितृपक्ष Pitru Paksha में पितरों की कृपा प्राप्त करने और उन्हें प्रसन्न करने के लिए कुछ विशेष कार्य करने चाहिए: 1. श्राद्ध, तर्पण और पिंडदान: पितृपक्ष के दौरान पितरों की आत्मा की शांति के लिए श्राद्ध, तर्पण और पिंडदान करना अत्यंत महत्वपूर्ण माना जाता है। अयोध्या के ज्योतिष पंडित कल्कि राम के अनुसार, इससे पितरों को मोक्ष मिलता है और वे अपने वंशजों को आशीर्वाद देते हैं। 2. दान-पुण्य: इस दौरान दान-पुण्य का विशेष विधान है। दान-पुण्य और तर्पण करने से परिवार में सुख-समृद्धि बढ़ती है और सभी तरह के कष्ट दूर होते हैं।     ब्राह्मणों को भोजन: श्राद्ध के दिन किसी ब्राह्मण को घर पर बुलाकर भोजन कराना चाहिए। भोजन के बाद उन्हें अपनी समर्थ अनुसार दक्षिणा दें और उनकी पूजा-अर्चना करें। ऐसा करना बेहद शुभ माना जाता है।     गरीबों और ज़रूरतमंदों की मदद: गरीब और जरूरतमंद लोगों को अपनी समर्थ अनुसार दान देना चाहिए और उनकी मदद करनी चाहिए।     पक्षियों को दाना-पानी: पितृपक्ष के दौरान पक्षियों को कुछ दान देना भी बहुत शुभ माना जाता है। 3. दैनिक अनुष्ठान: प्रतिदिन सुबह ब्रह्म मुहूर्त में स्नान करना चाहिए। दक्षिण दिशा की तरफ मुख करके जल में काला तिल डालकर तर्पण करना चाहिए। 4. सात्विक जीवन: पितृपक्ष के 15 दिनों तक घर में सात्विक भोजन ही करना चाहिए। इस दौरान घर में साफ-सफाई रखें और मन को पवित्र रखें। 5. पितृ दोष से मुक्ति: मान्यता है कि इस दौरान पितरों से जुड़े अनुष्ठान करने से पितृ दोष से भी मुक्ति मिलती है। पितृ पक्ष में भूलकर भी न करें ये काम! (Pitru Paksha mein kya na karein) पितृपक्ष में कुछ ऐसे काम हैं जो बिल्कुल भी नहीं किए जाने चाहिए, क्योंकि ऐसा करने से पूर्वज नाराज़ हो सकते हैं और घर पर बुरा असर पड़ सकता है: 1. तामसिक भोजन और मदिरा सेवन: लहसुन, प्याज और मांसाहार से पूरी तरह बचना चाहिए। पितृपक्ष के दौरान इन चीजों का सेवन और मदिरापान वर्जित माना जाता है। 2. मांगलिक कार्य: पितृपक्ष के दौरान जनेऊ, शादी-विवाह, मुंडन, गृह प्रवेश इत्यादि जैसे कोई भी मांगलिक कार्य बिल्कुल भी नहीं करने चाहिए। इसका बुरा प्रभाव झेलना पड़ सकता है. 3. नया निर्माण या खरीदारी: अगर आपने कहीं ज़मीन ली हो और नए घर का निर्माण करना चाह रहे हैं, तो पितृपक्ष में बिल्कुल भी शुरुआत न करें। नया घर, प्रॉपर्टी या नया वाहन भी बिल्कुल भी न खरीदें, इससे पितर नाराज़ हो सकते हैं। 4. पशु-पक्षियों को भूखा न लौटाएं: अगर पितृपक्ष के दौरान आपके घर की चौखट पर गाय, काला कुत्ता या काला कौवा आ जाए तो उन्हें भूखे बिल्कुल भी न लौटाएं। ऐसा करने से पितर नाराज़ हो सकते हैं। 5. केश और नख कर्तन: पितृपक्ष में दाढ़ी, मूंछ, बाल और नाखून नहीं काटना चाहिए। यह अशुभ माना जाता है। ऐसा करने से पितर नाराज़ हो जाते हैं। 6. जमीन में उगने वाली सब्जियां: पितृपक्ष में जमीन में उगने वाली सब्जियां जैसे आलू, बैंगन, खीरा, मूली, अरबी, साग ये सब नहीं खाना चाहिए। निष्कर्ष इन नियमों और सावधानियों का पालन करके आप पितृपक्ष के दौरान अपने पूर्वजों को प्रसन्न कर सकते हैं। इससे आपको पितरों का आशीर्वाद प्राप्त होगा और घर में सुख-शांति, समृद्धि और खुशहाली बनी रहेगी। इन दिनों श्रद्धा और विश्वास के साथ पितरों का स्मरण करना अत्यंत ज़रूरी है अनंत चतुर्दशी तिथि, शुभ मुहूर्त, पूजा विधि और गणेश विसर्जन का सम्पूर्ण ज्ञान

Pitru Paksha 2025 Date: पितृ पक्ष जानें क्या करें और क्या न करें, ताकि पितर रहें प्रसन्न और घर में आए सुख-समृद्धि ! Read More »

Pitru Paksha 2025

Pitru Paksha 2025: पितृ पक्ष कब से शुरू होगा पितृपक्ष? जानें सही तिथि, महत्व और श्राद्ध के नियम

Pitru Paksha 2025: हिंदू धर्म में पितृपक्ष का विशेष महत्व है। यह वह समय है जब हम अपने पूर्वजों को याद करते हैं, उनका सम्मान करते हैं, और उनकी आत्मा की शांति के लिए विभिन्न अनुष्ठान करते हैं। पितृ पक्ष Pitru Paksha के दौरान पितरों का श्राद्ध और तर्पण करने का विधान है। यह माना जाता है कि ऐसा करने से पितरों को शांति मिलती है और उनके आशीर्वाद से व्यक्ति के जीवन में सुख-समृद्धि आती है। इस ब्लॉग पोस्ट में, हम पितृ पक्ष 2025 की सही तिथियों, इसके महत्व और पितरों का आशीर्वाद पाने के लिए किए जाने वाले महत्वपूर्ण उपायों पर विस्तार से चर्चा करेंगे। पितृ पक्ष 2025 कब है? (Pitru Paksha 2025 Date) हर साल भाद्रपद मास की पूर्णिमा तिथि से पितृ पक्ष Pitru Paksha की शुरुआत मानी जाती है और इसका समापन आश्विन मास की अमावस्या तिथि पर होता है। इस साल पितृ पक्ष Pitru Paksha की शुरुआत कब होगी, इसे लेकर थोड़ी भ्रम की स्थिति हो सकती है, लेकिन पंचांग के अनुसार सही तिथियां इस प्रकार हैं: पितृ पक्ष 2025 की शुरुआत: वैदिक पंचांग के अनुसार, इस साल भाद्रपद माह की पूर्णिमा तिथि 07 सितंबर को देर रात 01 बजकर 41 मिनट पर शुरू होगी। वहीं, इस तिथि का समापन 07 सितंबर को ही रात 11 बजकर 38 मिनट पर होगा। ऐसे में रविवार, 07 सितंबर 2025 के दिन से ही पितृ पक्ष की शुरुआत होने जा रही है। पितृ पक्ष 2025 का समापन: पितृ पक्ष का समापन सर्व पितृ अमावस्या यानी 21 सितंबर 2025 को होगा। इस प्रकार, पितृ पक्ष Pitru Paksha के ये 15 दिन पूर्वजों को समर्पित होते हैं, जो भाद्रपद पूर्णिमा से आश्विन अमावस्या तक चलते हैं। पितृ पक्ष का महत्व (Significance of Pitru Paksha) पितृ पक्ष Pitru Paksha हिंदू धर्म में बेहद शुभ और महत्वपूर्ण अवधि मानी जाती है। इसका महत्व कई कारणों से है: पूर्वजों को शांति और मोक्ष: यह माना जाता है कि पितृ पक्ष Pitru Paksha में पूर्वज पृथ्वी पर आते हैं और परिवार को आशीर्वाद देते हैं। इस दौरान किए गए श्राद्ध, तर्पण और पिंडदान से पितरों की आत्मा को शांति और मोक्ष मिलता है। पितृ दोष से मुक्ति: धार्मिक मान्यताओं के अनुसार, इस अवधि में पितरों से जुड़े अनुष्ठान करने से कुंडली से पितृ दोष समाप्त होता है। सुख-समृद्धि और खुशहाली: पितरों के प्रसन्न होने पर जीवन में खुशहाली और धन-दौलत आती है। उनके आशीर्वाद से व्यक्ति के जीवन में सुख-समृद्धि बनी रहती है और सभी तरह के कष्ट दूर होते हैं। देव तुल्य पूर्वज: हिंदू धर्म में पितरों को देव तुल्य माना गया है; उन्हें प्रसन्न रखना बहुत जरूरी होता है। यदि पितर नाराज हो जाएं, तो व्यक्ति का जीवन मुश्किलों से भर जाता है। पितरों का आशीर्वाद पाने के लिए करें ये उपाय (Upay for Pitru Paksha) पितृ पक्ष के दौरान पितरों को प्रसन्न करने और उनका आशीर्वाद प्राप्त करने के लिए कुछ विशेष उपाय और अनुष्ठान किए जाते हैं: 1. रोजाना जल अर्पित करें (तर्पण): जिनके माता-पिता जीवित हैं, उनके लिए तर्पण का नियम लागू नहीं होता है। वे रोज सुबह पितरों और इष्टदेवों का ध्यान करते हुए सूर्यदेव को जल अर्पित करें। जिनके माता-पिता जीवित नहीं हैं या दोनों में से एक नहीं है, वे हर रोज पितृ पक्ष Pitru Paksha में दक्षिण दिशा की तरफ मुख करके तर्पण करें। तर्पण हमेशा जल में दूध और तिल मिलाकर करना चाहिए। स्नान करने के बाद, दक्षिण दिशा की ओर मुख करके जल में काला तिल मिलाकर तर्पण करना शुभ माना जाता है। 2. गौ माता की सेवा: पितृ पक्ष में रोजाना गाय को चारा या भोजन बनाते समय पहली रोटी गाय को खिलाएं। ऐसा करने से देवी-देवताओं की कृपा प्राप्त होती है। शास्त्रों में बताया गया है कि पितृ पक्ष में पूरी भावना के साथ गाय को चारा खिलाने से श्राद्धकर्म का पूरा फल मिलता है और पितर भी तृप्त होते हैं। 3. इस दिशा में जलाएं दीपक: पितृ पक्ष Pitru Paksha में हर रोज सुबह-शाम पितरों के नाम से एक दीप दक्षिण दिशा की ओर मुंह करके जलाना चाहिए। मान्यता है कि पितृ पक्ष में दक्षिण दिशा से ही पितर पृथ्वी लोक पर अपने रिश्तेदारों के यहां आते हैं। जिस दिन पितरों का श्राद्ध कर्म कर रहे हों, उस दिन दक्षिण दिशा की ओर मुख करके अपने पितरों का आह्वान करते हैं। 4. ब्राह्मणों को भोजन कराएं: श्राद्ध के दिन किसी ब्राह्मण को घर पर बुलाकर भोजन कराना शुभ माना जाता है। भोजन में खीर, पूड़ी और उनकी पसंद की अन्य चीजें शामिल करनी चाहिए। 5. जरूरतमंदों को दान दें: श्राद्ध के बाद जरूरतमंदों को अपनी क्षमतानुसार दान देना चाहिए। 6. सात्विक भोजन और पवित्रता: पितृ पक्ष के 15 दिनों तक घर में सात्विक भोजन ही बनाना चाहिए। लहसुन, प्याज और मांसाहार का सेवन पूरी तरह से वर्जित माना गया है। इस दौरान घर और मन दोनों को साफ और पवित्र रखना चाहिए। पितृ पक्ष में श्राद्ध की महत्वपूर्ण तिथियां (Important Shradh Dates in Pitru Paksha 2025) पितृ पक्ष की सभी तिथियों का अपना महत्व है, क्योंकि हर तिथि पर किसी न किसी के पितर की मृत्यु हुई होती है और वे उनके लिए श्राद्ध और तर्पण करते हैं। कुछ तिथियां विशेष रूप से महत्वपूर्ण मानी जाती हैं: पूर्णिमा श्राद्ध (7 सितंबर): इस दिन उन लोगों का श्राद्ध किया जाता है जिनकी मृत्यु किसी भी महीने की पूर्णिमा तिथि को हुई हो। प्रतिपदा श्राद्ध (8 सितंबर): इस दिन उन पितरों का तर्पण, पिंडदान, दान, श्राद्ध आदि होता है, जिनका किसी भी माह की प्रतिपदा तिथि को निधन हुआ होता है। द्वितीय श्राद्ध (9 सितंबर): जिन पितरों की मृत्यु किसी भी महीने के दूसरे दिन (द्वितीया) हुई हो उनका श्राद्ध पितृपक्ष की द्वितीया तिथि पर किया जाता है। तृतीया श्राद्ध (10 सितंबर): जिनकी मृत्यु तृतीया तिथि को हुई हो, उनका श्राद्ध तृतीया को किया जाता है। चतुर्थी श्राद्ध (10 सितंबर): अगर किसी के पिताजी की मृत्यु चतुर्थी को हुई हो तो उनका श्राद्ध भी उसी तिथि को किया जाता है। पंचमी या महाभरणी श्राद्ध (11 सितंबर): इस दिन अविवाहित पितरों का श्राद्ध किया जाता है, जिनकी मृत्यु पंचमी तिथि पर हुई हो। भरणी नक्षत्र होने पर श्राद्ध का महत्व और भी

Pitru Paksha 2025: पितृ पक्ष कब से शुरू होगा पितृपक्ष? जानें सही तिथि, महत्व और श्राद्ध के नियम Read More »

Puratanapureshvari

Bhagavati Puratanapureshvari Stava: भगवती पुरातनपुरेश्वरीस्तवः

Bhagavati Puratanapureshvari Stava: भगवती पुरातनपुरेश्वरीस्तवः ॐ अन्नपूर्णेश्वर्यै नमः । पुराणपुरनायिके सुरवरेन्दुचूडप्रिये सुरासुरनमस्कृते कुरु कृपामनाथे मयि । जरामरणनाशिनीमधिगतास्सुरां वै सुराः चराचरसवित्रि ते चरणसेवयैवामराः ॥ १॥ पुरातनपुरालयप्रियविहारलोले, शिवे, पुरान्तकमनःप्रिये, पुरुषसोदरि, श्रीपुरे । सुरारिकुलमर्दिनि त्रिदिववीरसंरक्षिणि, स्फुरद्गुरुकृपानिधे कुरु कृपामनाथे मयि ॥ २॥ पुराणनिगमागमप्रकरबोधितप्राभवे, पुराणपुरुषार्चिते, शरणमम्ब तेऽङ्घ्रिद्वयम् । पुराणसुकृतव्रजप्रकटलब्धसन्दर्शने, पुराणपुरनायिके कुरु कृपामनाथे मयि ॥ ३॥ पुरा किल सुरेश्वरि, त्रिदशदुःखसम्भेदने पुरारिमुखदेवतानिचयलब्धरूपाऽभवः । पुरापि भवती सती दितिजगर्वनिर्वापिणी, पुरातनपुरेश्वरि, प्रियमयीं कृपां सन्तनु ॥ ४॥ पुरा हि भवतस्सुता किल विशुद्धधाम्ना भृता सुरेशि भवगेहिनी सुरशरण्यपादाम्बुजा । गिरां पथि न गोचरा तरुणचन्द्रचूडाम्बिका पुराणपुरनायिका जयतु चान्नपूर्णेश्वरी ॥ ५॥ कराकलितपायसा परकरोल्लसद्दर्विका सुवर्णमणिभूषणा सरसभक्तपूरप्रदा । सुचारुमुखचन्द्रधिक्कृतकलङ्किबिम्बाऽम्बिका सुरासुरनमस्कृता विजयतां पुराणेश्वरी ॥ ६॥ चिरन्तनपुरेशि ते चिरतरं विचिन्त्याद्भुतं चिरं किल मुनीश्वराश्चरितसिन्धुमग्नाः परम् । चिरादपि सुरास्पदं न खलु वाञ्छितं मन्वते चिरार्जिततपःफले जय जयान्नपूर्णेश्वरि ॥ ७॥ कलानिधिकलाधरे कलविलासवाणीगुणे कलाधरकुलार्चिते कलकलारणन्नूपुरे । कलापजिततारकावलिलसन्नितम्बोज्ज्वले कलापितपुरापुरे जय जयान्नपूर्णेश्वरि ॥ ८॥ क्षुधान्धजनजीवने जननि साधुसञ्जीवने मुधाकृतसुधारसे बुधजनैस्सदा सेविते । बुधावलिनुतेऽम्बिके, विविधवैभवानर्गले, विधातृमुखपूजिते, जय जयान्नपूर्णेश्वरि ॥ ९॥ महीसुरकुलायने, कृतमहीसुराराधने, महीकृतयुगार्णवे, महितभक्तदानव्रते । महीपतिसमर्चिते हिममहीध्रपुण्याङ्कुरे महीमुखरवैभवे जय जयान्नपूर्णेश्वरि ॥ १०॥ सुचारुरदनोज्ज्वलत्स्मितलसच्छरच्छर्वरी करायुतसदृङ्मुखी त्वमसि जीवनं प्राणिनाम् । निजोरुचरितामृतादृतजनार्पितेष्टव्रजे, पुराणपुरनायिके जय जयान्नपूर्णेश्वरि ॥ ११॥ कृपां कुरु कृपार्णवे विकलमाशु कल्यं कुरु कले कलुषसन्ततिं कलुषयाम्ब कल्याणिनि । कुलाचलनिकेतने कलितकुक्कुटालिप्रिये, पुराणपुरनायिके, जय जयान्नपूर्णेश्वरि ॥ १२॥ विभञ्जय विपत्ततिं विदारयान्तरायावलिं विभीषय भयव्रजं गदगणं विनिर्घातय । विनिर्दह विमूढतां विकलभावमुच्चाटय विपोथय दरिद्रतां जय जयान्नपूर्णेश्वरि ॥ १३॥ सावित्रि सदुपासिते सकलनिष्कलाऽऽकारिणि, त्वमत्रिनयनोद्भवद्युतिविहासिवक्त्रोज्ज्वले । भवित्रि भवमोचिनि, प्रमदकुक्कुटामोदिनि, धरित्रि, परदेवते, कुरु कृपां पुराणेश्वरि ॥ १४॥ त्वमन्नममितं ददास्यखिलदुर्गतेभ्यः प्रिया त्वमम्ब जगतामतस्त्वमसि जीवनं देहिनाम् । त्वदन्तिकमुपेत्य ये त्वयि वितन्वते मानसं त्वमाशु वितनोषि तानखिलदुर्लभप्राभवान् ॥ १५॥ रमे परमहं रमे तवपदाब्जयो रम्ययोः रमेत कतमोऽपि वा भवसुखे विरामार्तिदे । रमारमणपूजिते रमितरामनाथान्तरे, रमाऽऽदृतगुणाकरे जय जयान्नपूर्णेश्वरि ॥ १६॥ उदञ्चितकृपाभरे सुकृतसञ्चितालोकने, कराञ्चितविपञ्चिकाललितगानलोलेऽम्बिके । पराञ्चितसुकाञ्चनज्वलितकाञ्चिकारञ्जिते पुराञ्चितपुरीप्रिये जय जयान्नपूर्णेश्वरि ॥ १७॥ चराचरविधायिनि त्वदखिलं जगज्जायते, त्वदन्नपरिवर्धितास्त्वयि वसन्ति हि प्राणिनः । त्वमेव विलयास्पदं निखिलदेहिनां चण्डिके, पुराणपुरनायिके जय जयान्नपूर्णेश्वरि ॥ १८॥ त्वदम्बुरुहडम्बरप्रमथनाङ्घ्रियुग्मं विना जनस्य जगदम्बिके शरणदं किमन्यद्भुवि । अतस्तव पदाब्जयोः प्रदिश मे च भक्तिं परां पुराणपुरनायिके जय जयान्नपूर्णेश्वरि ॥ १९॥ त्वमम्ब भवभीषणप्रबलभोगिवक्त्रादिमं विमोचय कृपाकरि प्रतिपदं तवाङ्घ्रिश्रितम् । कुमारि कुलपालिनि प्रमथयाशु पीडाभरं पराणुद परं भयं जय जयान्नपूर्णेश्वरि ॥ २०॥ शिरःकलितचन्द्रया कलितदिव्यभूषाढ्यया समस्तमुनिवन्द्यया युधि निरस्तदैत्यौघया । अनस्तमितबोधया करवरात्तदिव्यान्नया कयापि करुणार्द्रया सशरणा वयं सन्ततम् ॥ २१॥ अमन्दमयि सम्पदं परिददासि पद्मालये सुमन्दमपि वाक्पतिं वितनुषे गिरां नायिके । मुकुन्दसहजे मुहुः कलितकालिकारूपिणि विहंसि दितिजावलिं जय जयान्नपूर्णेश्वरि ॥ २२॥ प्रसीद जगदम्बिके श‍ृणु मदीयदीनं वचः विपत्सु शरणं भव प्रणुद दुर्गमां दुर्गतिम् । पुरो मम दृशोश्शिवे कनकभूषणाभूषिता भवानि भव भासुरा जय जयान्नपूर्णेश्वरि ॥ २३॥ कदा तव पदार्चकं हिममहीध्रपुण्याङ्कुरे किमर्भक तवेप्सितं कथय साधयाम्याशु ते । इति प्रियवचो मधुप्रकरवर्षमातन्वती पुराणपुरनायिके मम पुरस्समायास्यसि ॥ २४॥ कलक्वणितनूपुरा कटिनिबद्धकाञ्चीगुणा रणन्मणिविभूषणा चरणकिङ्किणीराविणी । शरच्छशिमुखोद्गलन्मधुरवादमोदप्रदा पुराणपुरनायिके जय जयान्नपूर्णेश्वरि ॥ २५॥ अनन्तदुरितक्रियाऽऽचरणचुञ्चुमप्यम्बिके न मुञ्च तव किङ्करं परमदीनदीनं शिवे विपत्सु हृदि संस्मृता सकलपातकध्वंसिनी प्रसीद परिपालय प्रणतमन्नपूर्णेश्वरि ॥ २६॥ मुनीन्द्रगणसेविते मनुजपालसम्पूजिते मतङ्गकुलनायिके मधुमदोज्ज्वले मोहिनि । मरालगमनाञ्चिते मरकतप्रभाश्यामले मनोहरि मनो मम प्रमदयान्नपूर्णेश्वरि ॥ २७॥ इदं किल कृतं मया प्रणतकामदे मोददे समर्पितमहर्पतेरणुकदीपिकादानवत् । पुराणपुरनायिके तव पदाब्जयोर्दीप्रयो- रपाङ्गय च मां सदा जय जयान्नपूर्णेश्वरि ॥ २८॥ इमां नक्षत्रमालां – भारद्वाजकुलोत्पन्नः सुब्बरामाभिधो द्विजः । पराशक्तेः पादमूले भूषणं कल्पयाम्यहम् ॥ इति श्रीसुब्बरामशर्मणाविरचितं पुरातनपुरेश्वरी भगवतीस्तवं सम्पूर्णम् ॥

Bhagavati Puratanapureshvari Stava: भगवती पुरातनपुरेश्वरीस्तवः Read More »

Puratanapureshvari

Annapurna Upanishad: अन्नपूर्णोपनिषत्

Annapurna Upanishad: अन्नपूर्णोपनिषत् सर्वापह्नवसंसिद्धब्रह्ममात्रतयोज्ज्वलम् ।त्रैपदं श्रीरामतत्त्वं स्वमात्रमिति भावये ॥ ॐ भद्रं कर्णेभिः श‍ृणुयाम देवाः ॥ भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः ॥ स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवाꣳसस्तनूभिः ॥ व्यशेम देवहितं यदायुः ॥ स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवाः ॥ स्वस्ति नः पूषा विश्ववेदाः ॥ स्वस्ति नस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः ॥ स्वस्ति नो बृहस्पतिर्दधातु ॥ ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥ प्रथमोऽध्यायःहरिः ॐ निदाघो नाम योगीन्द्र ऋभुं ब्रह्मविदां वरम् ।प्रणम्य दण्डवद्भूमावुत्थाय स पुनर्मुनिः ॥ १॥ आत्मतत्त्वमनुब्रूहीत्येवं पप्रच्छ सादरम् ।कयोपासनया ब्रह्मन्नीदृशं प्राप्तवानसि ॥ २॥ तां मे ब्रूहि महाविद्यां मोक्षसाम्राज्यदायिनीम् ।निदाघ त्वं कृतार्थोऽसि श‍ृणु विद्यां सनातनीम् ॥ ३॥ यस्या विज्ञानमात्रेण जीवन्मुक्तो भविष्यसि ।मूलश‍ृङ्गाटमध्यस्था बिन्दुनादकलाश्रया ॥ ४॥ नित्यानन्दा निराधारा विख्याता विलसत्कचा ।विष्टपेशी महालक्ष्मीः कामस्तारो नतिस्तथा ॥ ५॥ भगवत्यन्नपूर्णेति ममाभिलषितं ततः ।अन्नं देहि ततः स्वाहा मन्त्रसारेति विश्रुता ॥ ६॥ सप्तविंशति वर्णात्मा योगिनीगणसेविता ॥ ७॥ ऐं ह्रीं सौं श्रीं क्लीमोन्नमो भगवत्यन्नपूर्णेममाभिलषितमन्नं देहि स्वाहा ।इति पित्रोपदिष्टोऽस्मि तदादिनियमः स्थितः ।कृतवान्स्वाश्रमाचारो मन्त्रानुष्ठानमन्वहम् ॥ ८॥ एवं गते बहुदिने प्रादुरासीन्ममाग्रतः ।अन्नपूर्णा विशालाक्षी स्मयमानमुखाम्बुजा ॥ ९॥ तां दृष्ट्वा दण्डवद्भूमौ नत्वा प्राञ्जलिरास्थितः ।अहो वत्स कृतार्थोऽसि वरं वरय मा चिरम् ॥ १०॥ एवमुक्तो विशालाक्ष्या मयोक्तं मुनिपुङ्गव ।आत्मतत्त्वं मनसि मे प्रादुर्भवतु पार्वति ॥ ११॥ तथैवास्थिति मामुक्त्वा तत्रैवान्तरधीयत ।तदा मे मतिरुत्पन्ना जगद्वैचित्र्यदर्शनात् ॥ १२॥ भ्रमः पञ्चविधो भाति तदेवेह समुच्यते ।जीवेश्वरौ भिन्नरूपाविति प्राथमिको भ्रमः ॥ १२॥ आत्मनिष्ठं कर्तृगुणं वास्तवं वा द्वितीयकः ।शरीरत्रयसंयुक्तजीवः सङ्गी तृतीयकः ॥ १३॥ जगत्कारणरूपस्य विकारित्वं चतुर्थकः ।कारणाद्भिन्नजगतः सत्यत्वं पञ्चमो भ्रमः ।पञ्चभ्रमनिवृत्तिश्च तदा स्फुरति चेतसि ॥ १५॥ बिम्बप्रतिबिम्बदर्शनेन भेदभ्रमो निवृत्तः ।स्फटिकलोहितदर्शनेन पारमार्थिककर्तृत्वभ्रमो निवृत्तः ।घटमठाकाशदर्शनेन सङ्गीतिभ्रमो निवृत्तः ।रज्जुसर्पदर्शनेन कारणाद्भिन्नजगतः सत्यत्वभ्रमो निवृत्तः ।कनकरुचकदर्शनेन विकारित्वभ्रमो निवृत्तः ।तदाप्रभृति मच्चित्तं ब्रह्माकारमभूत्स्वयम् ।निदाघ त्वमपीत्थं हि तत्त्वज्ञानमवाप्नुहि ॥ १६॥ निदाघः प्रणतो भूत्वा ऋभुं पप्रच्छ सादरम् ।ब्रूहि मे श्रद्दधानाय ब्रह्मविद्यामनुत्तमाम् ॥ १७॥ तथेत्याह ऋभुः प्रीतस्तत्त्वज्ञां वदामि ते ।महाकर्ता महाभोक्ता महात्यागी भवानघ ।स्वस्वरूपानुसन्धानमेवं कृत्वा सुखी भव ॥ १८॥ नित्योदितं विमलमाद्यमनतरूपं ब्रह्मास्मि नेतरकलाकलनं हि किंचित् ।इत्येव भावय निरञ्जनतामुपेतो निर्वाणमेहि सकलामलशान्तवृत्तिः ॥ १९॥ यदिदं दृश्यते किंचित्तत्तन्नास्तीति भावय ।यथा गन्धर्वनगरं यथा वारि मरुस्थले ॥ २०॥ यत्तु नो दृश्यते किंचिद्यन्नु किंचिदिव स्थितम् ।मनःषष्ठेन्द्रियातीतं तन्मयो भव वै मुने ॥ २१॥ अविनाशि चिदाकाशं सर्वात्मकमखण्डितम् ।नीरन्ध्रं भूरिवाशेषं तदस्मीति विभावय ॥ २२॥ यदा संक्षीयते चित्तमभावात्यन्तभावनात् ।चित्सामान्यस्वरूपस्य सत्तासामान्यता तदा ॥ २३॥ नूनं चैत्यांशरहिता चिद्यदात्मनि लीयते ।असद्रूपवदत्यच्छा सत्तासामान्यता तदा ॥ २४॥ दृष्टिरेषा हि परमा सदेहादेहयोः समा ।मुक्तयोः संभवत्येव तुर्यातीतपदाभिधा ॥ २५॥ व्युत्थितस्य भवत्येषा समाधिस्थस्य चानघ ।ज्ञस्य केवलमज्ञस्य न भवत्येव बोधजा ।अनानन्दसमानन्दमुग्धमुग्धमुखद्युतिः ॥ २६॥ चिरकालपरिक्षीणमननादिपरिभ्रमः ।पदमासाद्यते पुण्यं प्रज्ञयैवैकया तथा ॥ २७॥ इमं गुणसमाहारमनात्मत्वेन पश्यतः ।अन्तःशीतलया यासौ समाधिरिति कथ्यते ॥ २८॥ अवासनं स्थिरं प्रोक्तं मनोध्यानं तदेव च ।तदेव केवलीभानं शान्ततैव च तत्सदा ॥ २९॥ तनुवासनमत्युच्चैः पदायोद्यतमुच्यते ।अवासगं मनोऽकर्तृपदं तस्मादवाप्यते ॥ ३०॥ घनवासनमेतत्तु चेतःकर्तृत्वभावनम् ।सर्वदुःखप्रदं तस्माद्वासनां तनुतां नयेत् ॥ ३१॥ चेतसा सम्परित्यज्य सर्वभावात्मभावनाम् ।सर्वमाकाशतामेति नित्यमन्तर्मुखस्थितेः ॥ ३२॥ यथा विपणगा लोका विहरन्तोऽप्यसत्समाः ।असंबन्धात्तथा ज्ञस्य ग्रामोऽपि विपिनोपमः ॥ ३३॥ अन्तर्मुखतया नित्यं सुप्तो बुद्धो व्रजन्पठन् ।पुरं जनपदं ग्राममरण्यमिव पश्यति ॥ ३४॥ अन्तःशीतलतायां तु लब्धायां शीतलं जगत् ।अन्तस्तृष्णोपतप्तानां दावदाहमयं जगत् ॥ ३५॥ भवत्यखिलजन्तूनां यदन्तस्तद्बहिः स्थितम् ॥ ३६॥ यस्त्वात्मरतिरेवान्तः कुर्वन्कर्मेन्द्रियैः क्रियाः ।न वशो हर्षशोकाभ्यां स समाहित उच्यते ॥ ३७॥ आत्मवत्सर्वभूतानि परद्रव्याणि लोष्ठवत् ।स्वभावादेव न भयाद्यः पश्यति स पश्यति ॥ ३८॥ अद्यैव मृतिरायातु कल्पान्तनिचयेन वा ।नासौ कलङ्कमाप्नोति हेम पङ्कगतं यथा ॥ ३९॥ कोऽहं कथमिदं किं वा कथं मरणजन्मनी ।विचारयान्तरे वेत्थं महत्तत्फलमेष्यसि ॥ ४०॥ विचारेण परिज्ञातस्वभावस्य सतस्तव ।मनः स्वरूपमुत्सृज्य शममेष्यति विज्वरम् ॥ ४१॥ विज्वरत्वं गतं चेतस्तव संसारवृत्तिषु ।न निमज्जति तद्ब्रह्मन्गोष्पदेष्विव वारणः ॥ ४२॥ कृपणं तु मनो ब्रह्मन्गोष्पदेऽपि निमज्जति ।कार्ये गोष्पदतोयेऽपि विशीर्णो मशको यथा ॥ ४३॥ यावद्यावन्मुनिश्रेष्ठ स्वयं संतज्यतेऽखिलम् ।तावत्तावत्परालोकः परमात्मैव शिष्यते ॥ ४४॥ यावत्सर्वं न संत्यक्तं तावदात्मा न लभ्यते ।सर्ववस्तुपरित्यागे शेष आत्मेति कथ्यते ॥ ४५॥ आत्मावलोकनार्थं तु तस्मात्सर्वं परित्यजेत् ।सर्वं संत्यज्य दूरेण यच्छिष्टं तन्मयो भव ॥ ४६॥ सर्वं किंचिदिदं दृश्यं दृश्यते यज्जगद्गतम् ।चिन्निष्पन्दांशमात्रं तन्नान्यत्किंचन शाश्वतम् ॥ ४७॥ समाहिता नित्यतृप्ता यथाभूतार्थदर्शिनी ।ब्रह्मन्समाधिशब्देन परा प्रज्ञोच्यते बुधैः ॥ ४८॥ अक्षुब्धा निरहंकारा द्वन्द्वेष्वननुपातिनी ।प्रोक्ता समाधिशब्देन मेरोः स्थिरतरा स्थितिः ॥ ४९॥ निश्चिता विगताभीष्टा हेयोपदेयवर्जिता ।ब्रह्मन्समाधिशब्देन परिपूर्णा मनोगतिः ॥ ५०॥ केवलं चित्प्रकाशांशकल्पिता स्थिरतां गता ।तुर्या सा प्राप्यते दृष्टिर्महद्भिर्वेदवित्तमैः ॥ ५१॥ अदूरगतसादृश्या सुषुप्तस्योपलक्ष्यते ।मनोहंकारविलये सर्वभावान्तरस्थिता ॥ ५२॥ समुदेति परानन्दा या तनुः पारमेश्वरी ।मनसैव मनश्छित्त्वा सा स्वयं लभ्यते गतिः ॥ ५३॥ तदनु विषयवासनाविनाश- स्तदनु शुभः परमः स्फुटप्रकाशः ।तदनु च समतावशात्स्वरूपे परिणमनं महतामचिन्त्यरूपम् ॥ ५४॥ अखिलमिदमनन्तमनन्तमात्मतत्त्वं दृढपरिणामिनि चेतसि स्थितोऽन्तः ।बहिरुपशमिते चराचरात्मा स्वयमनुभूयत एव देवदेवः ॥ ५५॥ असक्तं निर्मलं चित्तं युक्तं संसार्यविस्फुटम् ।सक्तं तु दीर्घतपसा मुक्तमप्यतिबद्धवत् ॥ ५६॥ अन्तःसंसक्तिनिर्मुक्तो जीवो मधुरवृत्तिमान् ।बहिः कुर्वन्नकुर्वन्वा कर्ता भोक्ता न हि क्वचित् ॥ ५७॥ इति प्रथमोऽध्यायः ॥ १॥ द्वितीयोऽध्यायःनिदाघ उवाच ॥ सङ्गः कीदृश इत्युक्तः कश्च बन्धाय देहिनाम् ।कश्च मोक्षाय कथितः कथं त्वेष चिकित्स्यते ॥ १॥ देहदेहिविभागैकपरित्यागेन भावना ।देहमात्रे हि विश्वासः सङ्गो बन्धाय कथ्यते ॥ २॥ सर्वमात्मेदमत्राहं किं वाञ्छामि त्यजामि किम् ।इत्यसङ्गस्थितिं विद्धि जीवन्मुक्ततनुस्थिताम् ॥ ३॥ नाहमस्मि न चान्योस्ति न चायं न च नेतरः ।सोऽसङ्ग इति सम्प्रोक्तो ब्रह्मास्मीत्येव सर्वदा ॥ ४॥ नाभिनन्दति नैष्कर्म्यं न कर्मस्वनुषज्जते ।सुसमो यः परित्यागी सोऽसंसक्त इति स्मृतः ॥ ५॥ सर्वकर्मफलादीनां मनसैव न कर्मणा ।निपुणो यः परित्यागी सोऽसंसक्त इति स्मृतः ॥ ६॥ असंकल्पेन सकलाश्चेष्टा नाना विजृंभिताः ।चिकित्सिता भवन्तीह श्रेयः सम्पादयन्ति हि ॥ ७॥ न सक्तमिह चेष्टासु न चिन्तासु न वस्तुषु ।न गमागमचेष्टासु न कालकलनासु च ॥ ८॥ केवलं चिति विश्रम्य किंचिच्चैत्यावलंब्यपि ।सर्वत्र नीरसमिह तिष्ठत्यात्मरसं मनः ॥ ९॥ व्यवहारमिदं सर्वं मा करोतु करोतु वा ।अकुर्वन्वापि कुर्वन्वा जीवः स्वात्मरतिक्रियः ॥ १०॥ अथवा तमपि त्यक्त्वा चैत्यांशं शान्तचिद्घनः ।जीवस्तिष्ठति संशान्तो ज्वलन्मणिरिवात्मनि ॥ ११॥ चित्ते चैत्यदशाहीने या स्थितिः क्षीणचेतसाम् ।सोच्यते शान्तकलना जाग्रत्येव सुषुप्तता ॥ १२॥ एषा निदाघ सौषुप्तस्थितिरभ्यासयोगतः ।प्रौढा सती तुरीयेति कथिता तत्त्वकोविदैः ॥ १३॥ अस्यां तुरीयावस्थायां स्थितिं प्राप्याविनाशिनीम् ।आनन्दैकान्तशीलत्वादनानन्दपदं गतः ॥ १४॥ अनानन्दमहानन्दकालातीतस्ततोऽपि हि ।मुक्त इत्युच्यते योगी तुर्यातीतपदं गतः ॥ १५॥ परिगलितसमस्तजन्मपाशः सकलविलीनतमोमयाभिमानः ।परमरसमयीं परात्मसत्तां जलगतसैन्धवखण्डवन्महात्मा ॥ १६॥ जडाजडदृशोर्मध्ये यत्तत्त्वं पारमार्थिकम् ।अनुभूतिमयं तस्मात्सारं ब्रह्मेति कथ्यते ॥ १७॥ दृश्यसंवलितो बन्धस्तन्मुक्तौ मुक्तिरुच्यते ।द्रव्यदर्शनसंबन्धे यानुभूतिरनामया ॥ १८॥ तामवष्टभ्य तिष्ठ त्वं सौषुप्तीं भजते स्थितिम् ।सैव तुर्यत्वमाप्नोति तस्यां दृष्टिं स्थिरां कुरु ॥ १९॥ आत्मा स्थूलो न चैवाणुर्न प्रत्यक्षो न चेतरः ।न चेतनो न च जडो न चैवासन्न सन्मयः ॥ २०॥ नाहं नान्यो न चैवैको न चानेकोऽद्वयोऽव्ययः ।यदीदं दृश्यतां प्राप्तं मनः सर्वेन्द्रियास्पदम् ॥ २१॥ दृश्यदर्शनसंबन्धे यत्सुखं पारमार्थिकम् ।तदतीतं पदं यस्मात्तन्न किंचिदिवैव तत् ॥ २२॥ न मोक्षो नभसः पृष्ठे न पाताले न भूतले ।सर्वाशासंक्षये चेतःक्षयो मोक्ष इतीष्यते ॥ २३॥ मोक्षो मेऽस्त्विति चिन्तान्तर्जाता चेदुत्थितं मनः ।मननोत्थे मनस्यैष बन्धः सांसारिको दृढः ॥ २४॥ आत्मन्यतीते सर्वस्मात्सर्वरूपेऽथ वा तते ।को बन्धः कश्च वा मोक्षो निर्मूलं मननं कुरु ॥ २५॥ अध्यात्मरतिराशान्तः पूर्णपावनमानसः ।प्राप्तानुत्तमविश्रान्तिर्न किंचिदिह वाञ्छति ॥ २६॥ सर्वाधिष्ठानसन्मात्रे निर्विकल्पे चिदात्मनि ।यो जीवति गतस्नेहः स जीवन्मुक्त उच्यते ॥ २७॥ नापेक्षते भविष्यच्च वर्तमाने न तिष्ठति ।न संस्मरत्यतीतं च सर्वमेव करोति च ॥ २८॥ अनुबन्धपरे जन्तावसंसर्गमनाः सदा ।भक्ते भक्तसमाचरः शठे शठ इव स्थितः ॥ २९॥ बालो बालेषु वृद्धेषु वृद्धो धीरेषु धैर्यवान् ।युवा यौवनवृत्तेषु दुःखितेषु सुदुःखधीः ॥ ३०॥

Annapurna Upanishad: अन्नपूर्णोपनिषत् Read More »

Puratanapureshvari

Annapurnastotram 3: अन्नपूर्णास्तोत्रम् ३

Annapurnastotram 3: अन्नपूर्णास्तोत्रम् ३ मन्दार-कल्प-हरिचन्दन-पारिजात- मध्ये शशाङ्क-मणिमण्डित-वेदिसंस्थे ।अर्धेन्दु-मौलि-सुललाट-षडर्धनेत्रे भिक्षां प्रदेहि गिरिजे! क्षुधिताय मह्यम् ॥ १॥ केयूर-हार-कटाङ्गद -कर्णपूरे काञ्ची कलाप-मणिकान्त-लसद्दुकूले ।दुग्धा-ऽन्नपात्र-वर-काञ्चन-दर्विहस्ते भिक्षां प्रदेहि गिरिजे! क्षुधिताय मह्यम् ॥ २॥ आली-कदम्ब-परिसेवित-पार्श्वभागे शक्रादिभि-मुकुलिताञ्जलिभिः पुरस्तात् ।देवि! त्वदीय-चरणौ शरणं प्रपद्ये भिक्षां प्रदेहि गिरिजे! क्षुधिताय मह्यम् ॥ ३॥ गन्धर्व-देव-ऋषिनारद-कौशिकाऽत्रि व्यासा-ऽम्वरीष -कलशोद्भव -कश्यपाद्याः ।भक्त्या स्तुवन्ति निगमाऽऽगम-सूक्तमन्त्रै- र्भिक्षां प्रदेहि गिरिजे! क्षुधिताय मह्यम् ॥ ४॥ लीलावचांसि तव देवि! ऋगादिवेदाः सृष्ट्यादि-कर्मरचना भवदीय-चेष्टा ।त्वत्तेजसा जगदिदं प्रतिभाति नित्यं भिक्षां प्रदेहि गिरिजे! क्षुधिताय मह्यम् ॥ ५॥ शब्दात्मिके शशिकलाभरणार्धदेहे शम्भोरुरस्थल -निकेतन -नित्यवासे ।दारिद्र्यदुःख-भयहारिणि का त्वदन्या भिक्षां प्रदेहि गिरिजे! क्षुधिताय मह्यम् ॥ ६॥ सन्ध्यात्रये सकल-भूसुर-सेव्यमाने स्वाहा स्वधामि पितृदेवगणार्तिहन्त्री ।जायाः सुताः परिजनातिथयोऽन्नकामाः भिक्षां प्रदेहि गिरिजे! क्षुधिताय मह्यम् ॥ ७॥ सद्भक्तकल्पलतिके भुवनैकवन्द्येभूतेश -हृत्कमलमग्न -कुचाग्रभृङ्गेकारुण्यपूर्णनयने किमुपेक्षसे मांभिक्षां प्रदेहि गिरिजे! क्षुधिताय मह्यम् ॥ ८॥ अम्ब! त्वदीय -चरणाम्बुजसंश्रयेण व्रह्मादयोऽप्यविकलां श्रियमाश्रयन्ते ।तस्मादहं तव नतोऽस्मि पदारविन्दं भिक्षां प्रदेहि गिरिजे! क्षुधिताय मह्यम् ॥ ९॥ एकाग्रमूलनिलयस्य महेश्वरस्य प्राणेश्वरी प्रणत-भक्तजनाय शीघ्रम् ।कामाक्षि-रक्षित-जगत्-त्रितयेऽन्नपूर्णे! भिक्षां प्रदेहि गिरिजे! क्षुधिताय मह्यम् ॥ १०॥ भक्त्या पठन्ति गिरिजा-दशकं प्रभाते मोक्षार्थिनो बहुजनाः प्रथितोऽन्नकामाः ।प्रीता महेशवनिता हिमशैलकन्या तेषां ददाति सुतरां मनसेप्सितानि ॥ ११॥ इति श्रीशङ्कराचार्यविरचितमन्नपूर्णास्तोत्रं सम्पूर्णम् ।

Annapurnastotram 3: अन्नपूर्णास्तोत्रम् ३ Read More »

Puratanapureshvari

annapUrNAstotram 2: अन्नपूर्णास्तोत्रम् २

annapUrNAstotram 2: अन्नपूर्णास्तोत्रम् २ श्रीब्रह्मभैरव उवाच –साधनानि च सर्वाणि श्रुतानि तव सुव्रत ।इदानीं वद देवेश स्तोत्राणि कवचानि च ॥ १॥ श्रीशिव उवाच –कथयामि तव स्नेहात् स्तोत्राणि कवचानि च ।अन्नपूर्णाप्रीतिदानि सावधानोऽवधारय ॥ २॥ ह्रींकारं प्रथमं नमो भगवति स्वाहावसानां ध्रुवं मन्त्रं सप्तदशाक्षरं जपति ते माहेश्वरि प्रोक्षितम् ।ध्यायेऽम्बे तरुणारुणं तव वपुर्नित्यान्नपूर्णे शिवे गेहे तस्य विराजते सरभसं दिव्यान्नराशिर्ध्रुवम् ॥ ३॥ ह्रींकारमुर्तिं कमनीयवक्त्रां चन्द्राङ्करेखान्वितभालभागाम् ।ईशान्कान्तां प्रणमामि नित्यां लक्ष्मीविलासास्पदपादपीठाम् ॥ ४॥ नमोऽस्तु तुभ्यं गिरिराजकन्ये नमोऽस्तु कामान्तकवल्लभायै ।नमोऽस्तु पङ्के रुहलोचनायै नमः शिवायै शशिभूषणायै ॥ ५॥ वामे करेऽमृतमयं कलशञ्च दक्षे स्वर्णाङ्कितां ननु पल्लान्नमयीञ्च दर्वीम् ।चित्रां सुवर्णवसनां गिरिशस्य कान्तां सत्पद्मपत्रनयनां मनसाहमीडे ॥ ६॥ वामे माणिक्यपात्रं मधुरसभरितं बिभ्रतीं पाणिपद्मे दिव्यैरत्नैः प्रपूर्णां मणिमयवलये दक्षिणे रत्नदर्वीम् ।रक्ताङ्गी पीनतुङ्गस्तनभरविलसंस्तारहारां त्रिनेत्रां वन्दे पूर्णेन्दुबिम्बप्रतिनिधिवदनामम्बिकामन्नपूर्णाम् ॥ ७॥ भगवति भवरोगात् पीडितं दुष्कृतोत्थात् सुतदुहितृकलत्रोपद्रवेणानुजातम् ।विलसदमृतदृष्ट्या वीक्ष्य विभ्रान्तचित्तम् सकलभुवनमातस्त्राहि मामन्नपूर्णे ॥ ८॥ माहेश्वरीमाश्रितकल्पवल्लीमहं भवच्छेदकरीं भवानीम् ।क्षुधार्तजायातनयाभ्युपेतस्त्वामन्नपूर्णां शरणं प्रपद्ये ॥ ९॥ दारिद्र्यदावानलदह्यमानं नमोऽन्नपूर्णे गिरिराजकन्ये ।कृपाम्बुवर्षैरभिषिञ्च त्वं मां त्वत्पादपद्मार्पितचित्तवृत्तिम् ॥ १०॥ इत्यन्नपूर्णास्तवरत्नमेतच्छ्लोकाष्टकं यः पठतीह भक्त्या ।तस्मै ददात्यन्नसमृद्धिराशिं श्रियञ्च विद्याञ्च परत्र मुक्तिम् ॥ ११॥ इत्यन्नदाकल्पे षोडशपटले अन्नपूर्णास्तोत्रं समाप्तम् ।

annapUrNAstotram 2: अन्नपूर्णास्तोत्रम् २ Read More »

Anant Chaturdashi

Anant Chaturdashi 2025 Date: अनंत चतुर्दशी तिथि, शुभ मुहूर्त, पूजा विधि और गणेश विसर्जन का सम्पूर्ण ज्ञान

Anant Chaturdashi: हिंदू धर्म में अनंत चतुर्दशी का पर्व एक विशेष महत्व रखता है. यह भाद्रपद महीने के शुक्ल पक्ष की चतुर्दशी तिथि को मनाया जाता है. यह दिन भगवान विष्णु की विशेष पूजा के लिए समर्पित है और इसी दिन गणेश उत्सव का भी समापन होता है, यानी गणेश जी का विसर्जन किया जाता है. इसे ‘अनंत चौदस’ के नाम से भी जाना जाता है. अनंत चतुर्दशी का महत्व (Anant Chaturdashi Significance) धार्मिक मान्यताओं के अनुसार, Anant Chaturdashi अनंत चतुर्दशी के दिन विधि-विधान से भगवान विष्णु की पूजा करने और व्रत रखने से जीवन की सभी बाधाएं दूर होती हैं. यह माना जाता है कि इस दिन व्रत रखने और अनंत भगवान की पूजा करने से सारे दुख-दर्द खत्म हो जाते हैं और जीवन में सुख-समृद्धि आती है. ज्योतिष के अनुसार, इस दिन मोक्ष की प्राप्ति के लिए भगवान विष्णु की भी पूजा की जाती है. इस पावन दिन पर ‘अनंत सूत्र’ नामक एक विशेष धागा धारण किया जाता है. इस धागे में चौदह गांठें होती हैं, जो भगवान विष्णु के चौदह लोकों (भूलोक, भुवलोक, स्वलोक, महलोक, जनलोक, तपोलोक, ब्रह्मलोक, अतल, वितल, सतल, रसातल, तलातल, महातल, और पताल लोक) का प्रतीक मानी जाती हैं. यह भी मान्यता है कि इस दिन व्रत रखने और श्री विष्णु सहस्त्रनाम स्तोत्र का पाठ करने से सभी मनोकामनाएं पूरी होती हैं. धन-धान्य, सुख-संपदा और संतान आदि की कामना के लिए भी यह व्रत किया जाता है. अनंत चतुर्दशी 2025: तिथि और शुभ मुहूर्त (Anant Chaturdashi 2025: Date and Auspicious Time) इस साल, Anant Chaturdashi अनंत चतुर्दशी का पर्व 6 सितंबर, शनिवार को मनाया जाएगा. • चतुर्दशी तिथि प्रारम्भ: 6 सितंबर 2025 को सुबह 03 बजकर 12 मिनट पर. • चतुर्दशी तिथि समाप्त: 7 सितंबर 2025 को अर्धरात्रि (सुबह) 01 बजकर 41 मिनट पर. • अनंत चतुर्दशी पूजा मुहूर्त: 6 सितंबर को सुबह 06 बजकर 02 मिनट से लेकर 7 सितंबर की अर्धरात्रि 01 बजकर 41 मिनट तक रहेगा. • अवधि: 19 घंटे 39 मिनट. गणेश विसर्जन 2025 का शुभ मुहूर्त (Ganesh Visarjan 2025 Muhurat) Anant Chaturdashi:अनंत चतुर्दशी के दिन ही गणेश उत्सव का समापन होता है और भगवान गणेश को ‘गणपति बप्पा मोरया’ कहते हुए पूरे शौर्य के साथ विदा किया जाता है. इस दिन गणेश विसर्जन के लिए 5 शुभ चौघड़िया मुहूर्त उपलब्ध हैं: • प्रातः मुहूर्त (शुभ): सुबह 7 बजकर 36 मिनट से लेकर सुबह 9 बजकर 10 मिनट तक. • अपराह्न मुहूर्त (चर, लाभ, अमृत): दोपहर 12 बजकर 19 मिनट से लेकर शाम 05 बजकर 02 मिनट तक. • सायाह्न मुहूर्त (लाभ): शाम 06 बजकर 37 मिनट से लेकर रात 08 बजकर 02 मिनट तक. • रात्रि मुहूर्त (शुभ, अमृत, चर): रात 09 बजकर 28 मिनट से लेकर 7 सितंबर को अर्धरात्रि 01 बजकर 45 मिनट तक. • उषाकाल मुहूर्त (लाभ): 7 सितंबर को सुबह 04 बजकर 36 मिनट से लेकर सुबह 06 बजकर 02 मिनट तक. अनंत चतुर्दशी 2025 पूजा विधि (Anant Chaturdashi 2025 Puja Vidhi) अनंत चतुर्दशी की पूजा विधि अत्यंत सरल और भक्तिपूर्ण है: 1. सुबह स्नान और संकल्प: पूजा की शुरुआत सुबह स्नान करके साफ-सुथरे कपड़े पहनकर होती है. इसके बाद घर के मंदिर को साफ करें और पूजा स्थल पर धातु या मिट्टी का कलश स्थापित करें. सभी देवी-देवताओं का स्मरण करते हुए व्रत का संकल्प लें. 2. भगवान विष्णु की स्थापना और पूजन: घर के साफ स्थान पर भगवान विष्णु की प्रतिमा या तस्वीर रखकर पूजा की जाती है. कुछ स्त्रोतों के अनुसार, विष्णुजी के शेषनाग स्वरूप की प्रतिमा स्थापित की जाती है. 3. अनंत सूत्र अर्पित करें: पूजा में रोली, चावल, फूल, फल, मिठाई और तांबे के पात्र का इस्तेमाल होता है. भगवान विष्णु को 14 गांठों वाला रक्षासूत्र (अनंत सूत्र) अर्पित करें. इन 14 गांठों में 14 देवताओं का स्थान माना जाता है. 4. षोडषोपचार पूजन और हवन: अनंत सूत्र का षोडषोपचार पूजन करें. इसके बाद तिल, घी, मेवा और खीर से हवन करें. 5. कथा श्रवण और आरती: पूजा के बाद अनंत चतुर्दशी की कथा सुनी जाती है. अंत में आरती करके प्रसाद बांटा जाता है. 6. अनंत सूत्र धारण: पूजा के बाद अनंत सूत्र को हाथ में बांधा जाता है. महिलाएं इसे बाएं हाथ में पहनती हैं, वहीं पुरुषों को दाएं हाथ के बाजू में अनंत सूत्र बांधना चाहिए. रक्षासूत्र पहनते समय ‘ऊँ अनंताय नमः’ मंत्र का जाप कर सकते हैं. 7. दान-पुण्य: हवन के बाद दान-पुण्य के काम करें. इस दिन ब्राह्मणों को भोजन कराना भी शुभ माना जाता है. केले के पेड़ का पूजन भी किया जाता है. इस प्रकार, Anant Chaturdashi अनंत चतुर्दशी का पर्व हमें भगवान विष्णु के अनंत स्वरूप और उनकी कृपा को स्मरण करने का अवसर देता है, साथ ही यह गणेश उत्सव के भव्य समापन का भी प्रतीक है. गणेश उत्सव 2025: बप्पा के घर रहते और विसर्जन के दौरान भूलकर भी न करें ये काम, वरना लगेगा पाप ! वामन जयंती 2025: तिथि, शुभ मुहूर्त, महत्व और पूजन विधि – पाएं भगवान विष्णु का आशीर्वाद !

Anant Chaturdashi 2025 Date: अनंत चतुर्दशी तिथि, शुभ मुहूर्त, पूजा विधि और गणेश विसर्जन का सम्पूर्ण ज्ञान Read More »